زيباترين چهره ي سوسياليزم

کاتارينا ويت در زندگي نامه خود که در سال 1994 زير نام "سال هاي که بين وظيفه و ورزش گذرانده ام" به نشر رساند، نوشته است: «هر روز ظهر با "خواهرخوانده" هاي کودکستانم به سرعت به ورزشگاه، روي يخ مي رفتم و مي دانستم که همين ورزش، همين دويدن و جهيدن بروي يخ در حضور مردم، آينده ي من است، و من همين را مي خواهم. و خوب مي دانم که توان آن را هم دارم.»

دوش، جهش و مجذوب ساختن تماشاچيان از برتري هاي او بروي يخ بود.

اين موفق ترين ورزشکار و هنرنماي روي يخ جهان درسال 2008 صحنه يخ را که بيشتر از همه چيز برايش ارزش داشت، براي هميشه ترک کرد، و به اين ترتيب موفقيت هاي شايانش را، که در سال 1970 در کلب(باشگاه) شهر کارل مارکس (کيمنيتس امروزي) آغاز کرده بود، پايان بخشيد.

رقص کنان به پيروزي رسيدن

کاتارينا ويت درهمان سال اول که هنوز تقريباً يازده سال داشت، پس از آن که يوتا ميولر مربي موفقيت آورش او را به اصطلاح زيربال خود گرفت، اولين مدال طلا را در مسابقات سال 1976 بين کودکان و نوجوانان بدست آورد. کاتاريناي کوچک يک ورزشکار برازنده ي آلمان دموکراتيک بود. او عضويت سازمان سوسياليستي جوانان را داشت. خانه پدر ومادرش زياد جلب نظر نمي کرد. او درس هاي مکتب را به صورت انفرادي مي خواند و بقيه اوقات خود را فقط تمرين مي کرد و بس.

استعداد و درخشش، يکجا با پشت کار و حس شهرت طلبي، به زودي او را به سکوي قهرماني رساند. نخست درمسابقات داخل کشور (او از سال 1981 تا 1988 قهرمان آلمان دموکراتيک بود)، سپس در مسابقات بين المللي: از سال 1983 به بعد شش بار پيهم قهرمان اروپا مي شود، در سال 1984 مدال طلا را در بازي هاي المپيک در ساراييوو بدست آورد، و در همان سال اولين قهرمان چهار مرتبه يي جهان شد.

سوسياليزم و کاپيتاليزم

حد اکثر در بازي هاي سال 1988 المپيک در شهر کالگري کانادا، اين "دختر زيباي مارکس" به يک سمبول ورزشي سراسر آلمان مبدل شد که در شرق و غرب همه را به حيرت انداخت. او باعث شد که ديوار ميان دو آلمان در افکار مردم از هم فروپاشد، لا اقل در افکار آن عده از آلماني هاي که علاقمند ورزش اند. اما مرز ميان نظام هاي اجتماعي هنوز هم باقي ماند. او در مورد مسابقه اش در برابر حريف امريکايي اش، براي کسب مدال طلا، چنين تبصره کرد: "اين کاملاً يک مسابقه طبقاتي بود. هم براي امريکايي ها و هم براي ما، اين يک مسابقه ي نظام ها بود."

سفر به کشور هاي کاپيتاليستي درآن زمان از چند سال جزء زندگي کاتارينا ويت شده بود، زيرا بخاطر ورزش اش آزادي سفر داشت. پس از رسيدن به اوج موفقيت درمسابقات کالگري 1988، کاتارينا با زندگي ورزشي اش بروي يخ وداع کرد، و در جاي ديگري با اين حرفه اش نه به عنوان ورزش، بلکه براي نمايش به کار آغاز کرد. او از نوامبر 1988 تا مارچ 1989 براي يک برنامه ي امريکايي نمايش روي يخ به نام "Holiday on Ice" که در زمان آلمان دموکراتيک بسيار جالب و روي زبان همه بود، روي صحنه برآمد. او به اين ترتيب گام ديگري را بسوي "حلقه به شهرت رسيدگان" برداشت، حلقه اي که پس از فروپاشي ديوار ميان دو آلمان، بيرون شدن از آن ديگر متصور نيست.

از چهره زيباي سوسياليزم به يک "شخصيت زننده ي حزب سوسياليست"

آلمان دموکراتيک قبلاً ساليان درازي بخاطر موفقيت هاي ورزشي او به خود مي باليد. اما تنها اين نبود، کاتارينا پول خارجي را هم با خود به کشور مي آورد. 80 درصد درآمد وي به عنوان "مُدل" به خزانه دولت تعلق مي گرفت. از سوي ديگر کاتارينا که نزد قدرتمندان محبوب بود، از برخي مزايا مستفيد مي شد، مثلاً دريافت يک موتر و يا يک ماشين ظرفشويي که بعد ها، پس از انقلاب مسالمت آميز، هموطنانش بخاطر آن به او اتهام مي بندند.

کاتارينا پس از آن خواه نخواه با يک باد تند روبرو شد. رسانه ها قبلاً او را "زيباترين چهره سوسياليزم" مي خواندند، اکنون روزنامه ي "بيلد" از وي به عنوان "شخصيت زننده ي حزب سوسياليست" ياد کرده است.

زماني که مطبوعات درسال 1992 اين اتهام را داغ مي سازد که گويا کاتارينا کارمند اداره امنيت آلمان دموکراتيک است، او موفق شد که محکمه حکمي را صادر کند که بر اساس آن چندين بنگاه نشراتي روزنامه ها و نشريات معتبر ايالت زاکسن ديگر اجازه نداشته باشند به اين شکل منفي در مورد وي گزارش بنويسند. ديويد گيل سخنگوي اداره ويژه دولتي در برلين که مسؤوليت چنين اسناد را دارد، مي گويد که هيچ انگيزه اي وجود ندارد که گذشته ي اين ورزشکار ماهر را در اسناد فرضي اداره امنيت آلمان دموکراتيک جستجو کنيم، و يا تحقيق کنيم که آيا کاتارينا ويت با اين اداره ارتباط داشته است، يا خير.

دارنده ي امکانات زياد و شخص مورد تعقيب

پس از ده سال کاتارينا ويت بازهم برسر زبانها افتاد، زماني که او عليه نشر دوسيه هاي اداره امنيت در باره خودش در برابر محکمه اداري برلين اقامه دعوا کرد و دوباره آن را پس گرفت. مارييانه بريتلر مسؤول بررسي اسناد اداره امنيتي آلمان دموکراتيک سابق در فبروري 2002 چنين متني را به نشر رساند: "محکمه اداري برلين در يک تصميم فوري ابلاغ مي کند که اداره خاص بررسي اسناد دستگاه امنيت آلمان دموکراتيک هيچ گونه سندي را در رابطه با کاتارينا ويت به بيرون نمي دهد. مارييانه بريتلر به اين باور است که کاتارينا ويت براساس اين اسناد همکار اداره استخبارات آلمان دموکراتيک بوده است."

تماس هاي کاتارينا با اداره استخبارات جوانب ديگري هم داشت. ورزشکار آلمان شرقي سابق که از جانب اداره خاص بررسي اسناد دستگاه امنيت آلمان دموکراتيک به عنوان همکار اين دستگاه شناخته مي شود، از سال 1973 به بعد بلاوقفه مراقبت شده است. اسناد فعاليت هايش در دستگاه استخبارات که از جمله 181 صفحه ي آن براي همگان قابل دسترسي اند، بسيار جامع است.

اين متن براي کاتارينا ويت ضربه اي شديدي است. او در زندگي نامه ي خود مي نويسد: "کاش از بعضي چيزها هرگز آگاه نمي شدم. من جاسوس نبودم، اما يک مبارز نيروي مقاومت هم نبودم. قرباني نبودم، بلکه يک مهره بازي بودم".

DW/صفی الله ابراهيم خيل

ویراستار: یاسر